Radio retro do klasycznego samochodu – Bluetooth i DAB+ w stylu lat 80.
Właściciele klasycznych i zabytkowych samochodów stają przed niełatwym dylematem. Z jednej strony...
Fabryczne głośniki w większości aut projektuje się pod koszt, nie pod dźwięk. Papierowa lub cienka polipropylenowa membrana, słaby magnes, brak jakiejkolwiek zwrotnicy – efekt słychać od razu: bas robi się mulisty przy większej głośności, wokal ginie w tle, a wysokie tony brzmią szorstko i męcząco po dłuższej trasie. Wymiana głośników to najtańsza i najskuteczniejsza modernizacja audio w samochodzie, ale wybór konkretnego zestawu potrafi przytłoczyć.
Do naszej oferty trafiła właśnie kompletna nowa kolekcja car audio marki Harman Kardon – dwie serie głośników samochodowych: FLOW i FIT. To pierwsze od lat tak szerokie wejście tej marki w rynek instalacji samochodowych, a różnice między seriami są na tyle konkretne, że warto je zrozumieć przed zakupem. Poniżej tłumaczymy, czym się różnią, dla kogo są przeznaczone i jak zaplanować rozbudowę systemu.
Najprościej ująć to tak: FLOW to seria referencyjna, zbudowana wokół membrany z kompozytu aluminiowo-ceramicznego i przeznaczona do instalacji z zewnętrznym wzmacniaczem. FIT to seria uniwersalna, z membraną z włókna szklanego, zaprojektowana tak, żeby dobrze grała także wtedy, gdy sygnał podaje fabryczne radio lub niewielki wzmacniacz.
Obie serie mają kilka cech wspólnych, które odróżniają je od tańszej konkurencji. Wszystkie modele wykorzystują opatentowaną technologię membrany Plus One™ (patent USA nr 7,548,631), która zwiększa powierzchnię czynną membrany przy tej samej średnicy kosza. Praktycznie oznacza to głośniejszy i głębszy bas z tego samego otworu montażowego. Wszystkie mają też przetworniki wysokotonowe pracujące do 40 kHz, czyli daleko powyżej pasma płyty CD, oraz zwrotnice z fabryczną selekcją 2-drożną i 3-drożną – czyli możliwość późniejszej rozbudowy bez wymiany całego zestawu.
Sercem serii FLOW jest membrana Aluminum Deep Ceramic Composite (D.C.C.). To aluminium pokryte warstwą ceramiki, które działa na zasadzie tłumienia warstwowego – konstrukcja wypycha tryby rozpadu membrany poza pasmo pracy przetwornika. W praktyce membrana zachowuje kontrolowany, tłokowy ruch w całym swoim zakresie i nie „dzwoni” przy wyższych poziomach głośności. To rozwiązanie znane z high-endu domowego, rzadko spotykane w car audio. 🎯
Najmocniejsza pozycja w całej kolekcji. FLOW 600CF to dwudrożny zestaw komponentowy 165 mm o mocy 120 W RMS i 360 W Peak, z pasmem przenoszenia 45 Hz – 40 000 Hz i certyfikatem Hi-Res Audio. Za wysokie tony odpowiada 3/4-calowy tweeter z jedwabną kopułką w konstrukcji Edge-driven. Skuteczność 91 dB przy impedancji 4 Ohm oznacza, że zestaw nie wymaga ekstremalnie mocnego wzmacniacza, żeby zagrać dynamicznie. Punkt podziału zwrotnicy ustawiono na 5,2 kHz, a sama zwrotnica jest niskoprofilowa i zewnętrzna – łatwo ją ukryć w boczku drzwi.
Harman Kardon FLOW 600CF – zobacz w sklepie
FLOW 601CFS dzieli z modelem 600CF wszystkie kluczowe parametry: 120 W RMS, 360 W Peak, pasmo 45 Hz – 40 kHz, skuteczność 91 dB, podział na 5,2 kHz. Różnica leży w konstrukcji zestawu – 601CFS ma płytszy kosz i został pomyślany pod montaż w miejscach o ograniczonej głębokości. Jeśli Twoje drzwi nie mają miejsca na standardowy woofer 165 mm albo chcesz uniknąć dystansów i przeróbek boczka, to jest właściwy wybór. Waga całego zestawu to 3,22 kg wobec 3,65 kg w modelu 600CF.
Harman Kardon FLOW 601CFS – zobacz w sklepie
To element, który zamienia zestaw dwudrożny w pełny system trójdrożny. FLOW 300S to głośnik średniotonowy 3 cale (89 mm) o mocy 60 W RMS i 180 W Peak, pracujący w paśmie 200 Hz – 10 kHz przy skuteczności 91 dB. Kosz wyposażono w otwory wentylacyjne w kształcie turbiny (Turbine Venting), które odprowadzają ciepło z układu magnetycznego – głośnik zachowuje stabilność przy długiej pracy na wysokim poziomie. W zestawie są magnetyczne maskownice zakrywające śruby montażowe, co ma znaczenie, jeśli montujesz średniotonowce w widocznym miejscu na słupku lub w desce rozdzielczej.
Harman Kardon FLOW 300S – zobacz w sklepie
FLOW 75T to głośnik wysokotonowy 3/4 cala (19 mm) z jedwabną kopułką napędzaną krawędziowo. Pasmo 2 kHz – 40 kHz przy -6 dB, certyfikat High-Resolution Audio, moc 120 W RMS i 360 W Peak, skuteczność 91 dB. Rekomendowany punkt odcięcia zwrotnicy to 4 kHz przy 12 dB/oktawę – warto to zapamiętać, jeśli budujesz aktywny system na procesorze DSP. Jedwab jako materiał kopułki naturalnie tłumi rezonanse, więc odsłuch pozostaje przyjemny nawet po kilku godzinach jazdy. To dobre uzupełnienie instalacji, w której woofery są już wymienione, a wysokie tony ciągle brzmią płasko. ✨
Harman Kardon FLOW 75T – zobacz w sklepie
Najbardziej wyspecjalizowany produkt w kolekcji i jednocześnie ten, który wzbudza najwięcej pytań. FLOW 80 to subwoofer 8″ (200 mm) zaprojektowany jako bezpośredni zamiennik fabrycznych głośników basowych montowanych pod przednimi fotelami w wybranych modelach BMW. Głębokość montażowa to zaledwie 43 mm, otwór montażowy 182,2 mm. Moc: 125 W RMS i 375 W Peak, pasmo 45 Hz – 1 kHz, impedancja 4 Ohm.
Konstrukcja opiera się na odwróconej strukturze akustycznej (Inverted Acoustic Structure), która pozwala uzyskać duże wychylenie membrany mimo minimalnej głębokości. Napęd stanowi magnes neodymowy, a cewka 2″ (50 mm) nawinięta jest na karkas z włókna szklanego (TIL), co daje wysoką odporność termiczną. Najważniejsze z punktu widzenia montażu: subwoofer trafia do klienta z dedykowanym koszem i złączem Plug-and-Play pasującym do fabrycznych mocowań BMW. Nie trzeba ciąć kabli ani przerabiać instalacji – wystarczy wypiąć stary głośnik i wpiąć nowy. Producent wskazuje też zastosowanie w wybranych modelach Audi i Porsche.
Harman Kardon FLOW 80 – zobacz w sklepie
Seria FIT stawia na inny zestaw rozwiązań. Zamiast membrany ceramicznej mamy tu włókno szklane w konstrukcji Plus One™ – lżejsze i o większej powierzchni roboczej niż typowe membrany tej samej średnicy. Tweeter jest tekstylny, również w konstrukcji Edge Driven, z ponadwymiarową cewką i rozdzielczością do 40 kHz.
Dwie funkcje wyróżniają serię FIT szczególnie mocno przy montażu w typowych autach. Pierwsza to konstrukcja Uni-Pivot – tweeter można obrócić o 270° już po instalacji, żeby skierować go w stronę słuchacza. Druga to regulacja poziomu tweetera 0 dB / -3 dB, dostępna zarówno na samym głośniku, jak i na zwrotnicy. Jeśli głośniki siedzą nisko w drzwiach i scena dźwiękowa „leży na podłodze”, te dwie rzeczy potrafią zmienić odbiór całego systemu bez żadnego procesora. Dodatkowo cała seria FIT wykonana jest z materiałów pochodzących z recyklingu poużytkowego (PCR). 🌿
FIT6C to dwudrożny zestaw komponentowy 165 mm o mocy 50 W RMS i 400 W mocy maksymalnej, z pasmem 57 Hz – 40 kHz, czułością 91 dB i impedancją 4 Ω. Ma smukłą zwrotnicę z kablem połączeniowym i selektywność 2-/3-drożną, więc można ją później rozbudować o średniotonowiec 3,5″. To najlepszy punkt wejścia dla kogoś, kto chce prawdziwego zestawu komponentowego z osobnym tweeterem, ale nie planuje inwestycji rzędu topowego FLOW.
Harman Kardon FIT6C – zobacz w sklepie
FIT6 to głośniki współosiowe 165 mm (6,5″) o mocy 45 W RMS i 360 W szczytowej, pasmo 58 Hz – 40 kHz, czułość 92 dB – najwyższa w całej kolekcji. Wysoka czułość ma tu konkretne znaczenie praktyczne: te głośniki zagrają sensownie nawet podpięte bezpośrednio pod fabryczne radio, bez zewnętrznego wzmacniacza. Mimo współosiowej konstrukcji zachowano tu obrotowy tweeter Uni-Pivot i regulację 0 dB / -3 dB, a zwrotnica ma selektywność 3-drożną. To najprostsza droga do wyraźnej poprawy dźwięku – montaż zwykle sprowadza się do wymiany jeden do jednego.
Harman Kardon FIT6 – zobacz w sklepie
FIT96M to trójdrożne głośniki 6×9″ (152 × 230 mm) o mocy 55 W RMS i 440 W szczytowej, pasmo 52 Hz – 40 kHz, czułość 92 dB. Owalny kosz 6×9 daje większą powierzchnię membrany niż okrągłe 165 mm, więc bas schodzi niżej i ma więcej ciała – to klasyczny wybór na tylną półkę w sedanie albo do drzwi w autach z takim otworem fabrycznym. W zestawie znajdują się pierścienie adaptera do montażu dolnego, co ułatwia instalację w miejscach z ograniczoną przestrzenią nad głośnikiem.
Harman Kardon FIT96M – zobacz w sklepie
Zamiast rankingu – konkretne scenariusze, które pokrywają większość sytuacji:
To jedna z najciekawszych cech całej kolekcji i warto ją rozumieć przed pierwszym zakupem. Wszystkie zestawy komponentowe – zarówno FLOW, jak i FIT – mają zwrotnice z przełącznikiem konfiguracji 2-drożnej i 3-drożnej. Kupując zestaw dwudrożny nie zamykasz sobie drogi rozwoju. Kiedy zechcesz pójść dalej, dokładasz sam średniotonowiec i przełączasz zwrotnicę.
Ważna różnica praktyczna: seria FLOW rozbudowuje się o FLOW 300S o średnicy 3″, natomiast seria FIT przewiduje opcjonalny średniotonowiec 3,5″. To nie są zamienniki – przy planowaniu instalacji trzymaj się w obrębie jednej serii, żeby zwrotnica pracowała zgodnie z projektem.
Po co w ogóle trzeci przetwornik? Głośnik 165 mm zamontowany nisko w drzwiach musi jednocześnie odtwarzać bas i pasmo wokalne. Bas potrzebuje dużej membrany i objętości, wokal – małej i szybkiej, umieszczonej wyżej. Dodanie średniotonowca na słupku lub w desce rozdziela te zadania: woofer zajmuje się tym, co potrafi najlepiej, a głos wraca na wysokość oczu. Różnica w lokalizacji sceny dźwiękowej jest wtedy bardzo wyraźna.
Seria FIT zaprojektowana jest tak, żeby dobrze pracować także bez zewnętrznego wzmacniacza – czułość 91-92 dB oznacza, że kilkanaście watów z fabrycznego radia wystarczy do przyzwoitej głośności. Seria FLOW to inna historia. Przy 120 W RMS i membranie ceramicznej podłączanie tych głośników pod fabryczne radio to marnowanie potencjału – dopiero wzmacniacz pozwala im pokazać dynamikę i kontrolę basu.
Osobna sprawa to wygłuszenie drzwi. Nawet najlepszy woofer zamontowany w blaszanych drzwiach bez żadnego tłumienia będzie tracił bas – fala z tyłu membrany wraca i kasuje falę z przodu, a blacha zaczyna rezonować. Wyciszenie maty na wewnętrznej blasze drzwi i wokół kosza głośnika to jedna z najlepiej wydanych złotówek w całej instalacji, często dająca większą różnicę niż przeskok o klasę wyżej w samych głośnikach. Warto to zaplanować razem z wymianą. 🔧
Kolekcja jest szersza niż to, co mamy obecnie fizycznie na stanie. Producent zapowiedział kolejne pozycje serii FIT: tweeter FIT19T, głośniki współosiowe FIT3F, FIT4F, FIT5F oraz warianty płytkie FIT3SF, FIT4SF i FIT4SFL – czyli mniejsze średnice do montażu w desce rozdzielczej, tylnych drzwiach i miejscach o ograniczonej głębokości. Z serii subwooferów w drodze jest też model FEEL 700. Jeśli szukasz konkretnego rozmiaru, którego jeszcze nie ma na stronie, napisz lub zadzwoń – sprawdzimy termin dostępności u dystrybutora.
Bezpośrednio nie usłyszysz tonu 30 kHz. Znaczenie ma jednak to, że przetwornik pracujący swobodnie do 40 kHz ma znacznie łagodniejszą charakterystykę i mniej zniekształceń fazowych w paśmie, które faktycznie słyszysz – czyli w okolicach 10-20 kHz. Kopułka odtwarzająca „na styk” do 20 kHz zwykle właśnie tam zaczyna się załamywać. Certyfikat Hi-Res Audio to w praktyce potwierdzenie zapasu, nie obietnica słyszenia ultradźwięków.
To dwa różne materiały rozwiązujące ten sam problem – niekontrolowane drgania membrany. D.C.C. (aluminium plus ceramika, seria FLOW) daje wyższą sztywność i przesuwa rezonanse poza pasmo pracy, co słychać jako większą precyzję i „czystość” przy wysokich poziomach. Włókno szklane w konstrukcji Plus One™ (seria FIT) jest lżejsze, co przekłada się na wyższą czułość – głośnik gra głośniej przy tej samej mocy. Stąd wybór między seriami zależy od tego, czy masz wzmacniacz.
Subwoofer jest przygotowany pod fabryczne miejsca montażowe pod przednimi fotelami w wybranych modelach BMW i ma dedykowany kosz oraz oryginalne złącze. Nie każdy egzemplarz i nie każda generacja ma jednak fabrycznie takie gniazdo pod fotelem. Zanim zamówisz, najprościej podać nam model, rocznik i wersję nagłośnienia – sprawdzimy dopasowanie.
Można, ale nie w obrębie jednego kanału. Typowy sensowny układ to zestaw komponentowy FLOW z przodu i współosiowe FIT z tyłu – tył w większości instalacji pełni rolę uzupełniającą i różnica w charakterze brzmienia nie przeszkadza. Natomiast łączenie woofera z jednej serii ze zwrotnicą z drugiej nie ma sensu, bo punkty podziału są dobrane pod konkretne przetworniki.
Nowa kolekcja car audio Harman Kardon porządkuje wybór dość klarownie. Jeśli grasz z fabrycznego radia i chcesz szybkiej, odczuwalnej poprawy – FIT6 albo FIT96M. Jeśli zależy Ci na scenie i osobnym tweeterze – FIT6C. Jeśli budujesz system na wzmacniaczu i chcesz maksimum rozdzielczości – FLOW 600CF lub płytszy FLOW 601CFS, z opcją późniejszej rozbudowy o FLOW 300S. Kierowcy BMW mają natomiast najprostszą drogę do porządnego basu, jaka istnieje: FLOW 80 wpinany w fabryczne złącze.
Wszystkie modele są dostępne w naszym sklepie internetowym oraz stacjonarnie w Zduńskiej Woli, gdzie można ich posłuchać przed decyzją. Jesteśmy autoryzowanym dealerem Harman Kardon, więc doradzimy nie tylko przy wyborze głośników, ale też przy doborze wzmacniacza, wygłuszenia i całej koncepcji instalacji pod konkretne auto. Zapraszamy – skontaktuj się z nami albo wpadnij do sklepu. 👌
Właściciele klasycznych i zabytkowych samochodów stają przed niełatwym dylematem. Z jednej strony...
Kiedy w lipcu 2000 roku na konferencji Apple Worldwide Developers Conference zaprezentowano...
Szukasz przenośnego głośnika Bluetooth, który brzmi jak coś znacznie większego i droższego?...
Czy kiedykolwiek zastanawiałeś się nad tym, co się stanie, gdy Twoja kamera...